Choroba Hashimoto często ujawnia się w ciąży

Na choroby tarczycy w Polsce, według szacunków endokrynologów, cierpi aż 22% społeczeństwa. Najczęstszym zaburzeniem czynności gruczołu tarczowego jest jego niedoczynność, na którą cierpi obecnie około 1% mężczyzn i 5% kobiet. Główną przyczyną tej patologii jest zaś choroba Hashimoto, której częstość występowania rośnie wraz z wiekiem. O tym, na czym polega to zaburzenie, jakie daje objawy i co należy zrobić w przypadku ich wystąpienia, w dzisiejszym artykule.

Na czym polega choroba Hashimoto?

Choroba Hashimoto, zwana inaczej przewlekłym limfocytowym zapaleniem tarczycy, jest schorzeniem autoimmunologicznym. Oznacza to, że w jej powstawaniu biorą udział składowe układu immunologicznego człowieka, w tym wypadku limfocyty. W warunkach normalnych te komórki odpornościowe chronią organizm przed zakażeniami poprzez unieszkodliwianie potencjalnych patogenów. Natomiast w przebiegu chorób autoimmunologicznych dochodzi do nieprawidłowego pobudzenia limfocytów, w wyniku czego ich celem zamiast chorobotwórczych patogenów stają się prawidłowe komórki ciała.

W przypadku choroby Hashimoto niszczone są prawidłowe komórki tarczycy, przez co rozwija się jej przewlekłe zapalenie i następuje sukcesywna destrukcja prawidłowego miąższu gruczołu, wskutek czego dochodzi do zmniejszenia możliwości produkcji hormonów tarczycy i jej niedoczynności.

W większości diagnozowana jest u osób po 60 r.ż., ale dotyka również ludzi młodszych, dzieci oraz kobiety w ciąży. Często występuje u chorych na choroby autoimmunologiczne takie jak cukrzyca typu 1, RZS, czy celiakia, dlatego osoby cierpiące na te i inne zaburzenia z autoagresji powinny być szczególnie wyczulone na wystąpienie jej objawów.

choroba Hashimoto

Po czym poznać, że to choroba Hashimoto?

Choć przebieg zapalenia tarczycy Hashimoto może u poszczególnych chorych bardzo się różnić, to jej objawy związane są z niedoczynnością gruczołu tarczowego – miejscowe i ogólne – są w miarę stałe.

Najważniejszym początkowym miejscowym objawem tej choroby jest występowanie charakterystycznego wola. Powstaje ono na skutek powiększania się gruczołu i można je wyczuć dłonią na szyi, a gdy osiągnie większe rozmiary, zaczyna być widoczne gołym okiem nawet dla niewprawnego obserwatora. Chociaż może występować również w związku z innymi schorzeniami tarczycy, to właśnie choroba Hashimoto jest jedną z najczęstszych jego przyczyn. W późniejszym etapie choroby tarczyca może zaś stopniowo się zmniejszać, a w jej miąższu mogą pojawiać się guzki (wcześniej gładka powierzchnia tarczycy stanie się wyczuwalnie zmieniona, nierówna).

Zapalenie Hashimoto może rozwijać się przez kilka lat, a objawy mogą pojawiać się stopniowo, w miarę postępującego wyniszczania miąższu tarczycy. Zwykle są też różnie nasilone, co zależy głównie od czasu rozwijania się choroby oraz od stopnia niedoboru produkowanych przez tarczycę hormonów.

Objawy, na które należy zwrócić uwagę to:

  • Stopniowe zwiększanie masy ciała,
  • Ciągłe zmęczenie, senność,
  • Uczucie zimna,
  • Zaburzenia pamięci i koncentracji,
  • Objawy depresyjne,
  • Sucha, blada, łuszcząca się skóra,
  • Suche włosy ze skłonnością do wypadania,
  • Zaburzenia miesiączkowania, problemy z płodnością,
  • Zaparcia,
  • Spowolnienie czynności serca, wyższe niż zwykle ciśnienie krwi.

Warto zapamiętać, że im bardziej wyrażone są symptomy choroby i im szybciej i gwałtowniej narastają, tym bardziej nasilona jest choroba i trzeba szukać pomocy jak najszybciej.

Diagnostyka i rozpoznanie choroby Hashimoto

Diagnostykę choroby przeprowadza się głównie na podstawie badań hormonalnych, z których pierwszym badaniem jest oznaczenie TSH (może je zlecić lekarz rodzinny).

W przypadku zbyt wysokiego wyniku kolejnym krokiem jest oznaczenie stężenia fT4, czyli wolnej tyroksyny. Gdy wynik będzie poniżej normy, a wartość TSH powyżej, świadczy to o jawnej niedoczynności tarczycy, natomiast w sytuacji podwyższonego TSH i stężenia fT4 w granicach normy, mówimy o subklinicznej niedoczynności tarczycy.

W kolejnym etapie należy zdiagnozować przyczynę takiego stanu, w czym pomocne będzie USG tarczycy (w chorobie Hashimoto tarczyca może być zmniejszona albo powiększona, a jej echogeniczność zmniejszona) oraz oznaczenie przeciwciał przeciwtarczycowych w surowicy. Wykonywane jest badanie oznaczenia przeciwciał przeciwko tyreoglobulinie oraz przeciwciał przeciwko tyreoperoksydazie, których podwyższone miano jest cechą charakterystyczną tej choroby.

Leczenie zapalenia tarczycy Hashimoto

Na chwilę obecną nie ma niestety dostępnego leczenia przyczynowego limfocytowego zapalenia tarczycy Hashimoto, które hamowałoby proces niszczenia gruczołu. Terapią stosowaną w przypadku tego schorzenia jest więc suplementacja niedoboru hormonów tarczycy spowodowanego niszczeniem komórek gruczołu i rozwojem jego niedoczynności. W leczeniu stosuje się preparaty lewotyroksyny – syntetycznego hormonu o działaniu takim jak produkowana przez tarczycę tyroksyna. Ich dawka jest dobierana indywidualnie do każdego pacjenta i zwykle taką terapię przeprowadza się w warunkach ambulatoryjnych. Początkowe leczenie szpitalne może być konieczne u pacjentów z bardzo zaawansowaną chorobą w momencie jej wykrycia lub istotnymi chorobami towarzyszącymi.

Z uwagi na brak dostępnych metod leczenia przyczynowego, w obecnym momencie leczenie choroby polega na suplementacji hormonalnej przyjmowanej przez chorego do końca życia. Należy mieć jednak nadzieję, że postępujący cały czas postęp medycyny umożliwi w niedługim czasie znalezienie sposobu na powstrzymanie rozwoju choroby Hashimoto jeszcze przed rozległym zniszczeniem komórek gruczołu i rozwojem niedoczynności tarczycy.

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Skonsultuj się z lekarzem.

Nina, studentka ostatniego roku kierunku lekarskiego, szczególnie zainteresowana tematyką onkologii, badań obrazowych oraz radiologii pediatrycznej. Pisaniem artykułów o tematyce medycznej zajmuję się, aby poszerzać wiedzę i świadomość pacjentów dotyczącą chorób, z którymi mogą się kiedyś zmierzyć lub też właśnie z nimi walczą, ponieważ wierzę, że największe efekty przynosi terapia oparta na partnerstwie. Wyedukowany pacjent lepiej potrafi dbać o swoje zdrowie oraz często dzięki odpowiedniej wiedzy zgłasza się do lekarza już na wczesnym etapie choroby.Wtedy też lepiej rozumie on samą istotę choroby, a dzięki wzajemnej współpracy lekarz i pacjent wspólnie mogą opracować najlepszy plan działania, gdyż właśnie taka relacja przynosi zwykle najlepsze efekty.

Komentarze

Odpowiedz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.