Choroba dłoni, stóp i jamy ustnej – objawy i leczenie

Choroby wirusowe przebiegające ze zmianami skórnymi są bardzo częstą przypadłością w populacji pediatrycznej. Ich przykładem może być między innymi choroba dłoni, stóp i jamy ustnej (z języka angielskiego HFMS) określana również błędnie, jako tak zwana choroba bostońska (bostonka). Zatem, jak objawia się choroba dłoni, stóp i jamy ustnej? Jakie są przyczyny jej występowania oraz w jaki sposób można ją leczyć?

Choroba dłoni, stóp i jamy ustnej – przyczyny

Choroba dłoni, stóp i jamy ustnej jest zakaźną infekcją wirusową. Wywołują już różne gatunki wirusów zaliczanych do tak zwanych enterowirusów. Spośród nich można wymienić między innymi wirusy Coxsackie A5, A9, A10, A16, B1, B3 czy też enterowirusa 71. Co warte zaznaczenia, poszczególne patogeny charakteryzują się różną zjadliwością. Najcięższy przebieg choroby był obserwowany u chorych zakażonych wirusami Coxsackie A16 oraz enterowirusem 71.

Choroba dłoni, stóp i jamy ustnej przenosi się najczęściej drogą kropelkową. Możliwa jest również droga fekalno-oralna (wirusy są wydalane wraz z kałem do 11 tygodni od zakażenia) oraz wertykalna (poprzez łożysko). Zakaźność choroby jest bardzo wysoka. Dotyczy to szczególnie populacji pediatrycznej poniżej 10 roku życia. Jeśli chodzi o częstość występowania HFMS, to jest ona ciężka do określania. W głównej mierze wynika to z faktu, iż choroba ma najczęściej charakter epidemiczny – zwłaszcza w okresie wiosenno-letnim.

choroba dłoni, stóp i jamy ustnej

Choroba dłoni, stóp i jamy ustnej – przebieg kliniczny i objawy

Choroba dłoni, stóp i jamy ustnej ma przebieg fazowy. Tak więc w jej przebiegu można wyróżnić cztery charakterystyczne okresy:

  • faza 1 (faza latentna) – w tym czasie choroba jest niema kliniczne, co odpowiada wylęganiu się infekcji. Okres ten trwa zazwyczaj od 3 do 5 dni od zakażenia wirusem,
  • faza 2 (faza objawów prodromalnych) – trwa zazwyczaj od 2 do 3 dni. W swoim przebiegu może przypominać przeziębienie lub grypę. U chorego najczęściej występuje gorączka >39 stopni Celsjusza (nawet >40 stopni Celsjusza), dreszcze, bóle mięśniowo-stawowe oraz złe samopoczucie,
  • faza 3 (faza właściwych objawów skórnych) – w okresie tym u pacjenta pojawiają się charakterystyczny zmiany skórne pod postacią wysypki grudkowej lub grudkowo-pęcherzykowej. Nieswędzące zazwyczaj zmiany mają średnice do 5 milimetrów, kolor łososiowaty i lokalizują się na powierzchniach dłoniowej rąk oraz podeszwowej stóp. Wykwitom skórnym towarzyszą objawy herpanginy (silny ból gardła, ból podczas przełykania i drobne pęcherzyki na błonie śluzowej jamy ustnej i gardła). Remisja objawów następuje zwykle po około tygodniu ich trwania,
  • faza 4 (faza zdrowienia) – w fazie tej dochodzi do ustępowania zmian skórnych i śluzówkowych. U części chorych w okresie tym może również pojawiać się złuszczanie naskórka na dłoniowej powierzchni rąk i podeszwowej stóp. Faza zdrowienia trwa zazwyczaj do 4 tygodni. Część autorów podkreśla jednak, iż wirus może być wydalany nawet przez 11 tygodni od zakażenia.

Choroba dłoni, stóp i jamy ustnej – leczenie oraz zapobieganie

Choroba dłoni, stóp i jamy ustnej ma charakter samoograniczający i ustępuje najczęściej samoistnie bez konieczności leczenia. Terapia ma charakter wyłącznie objawowy i polega na podawaniu dziecku leków przeciwgorączkowych, przeciwbólowych oraz dbaniu o jego odpowiednie nawodnienie. Jeśli chodzi o zapobieganie występowaniu choroby, to jedynym sposobem na uniknięcie zakażenia jest dbanie o higienę oraz unikanie kontaktu z osobami chorymi.

Słowem zakończenia, choroba dłoni, stóp i jamy ustnej jest w większości przypadków łagodną, samoustępującą chorobą infekcyjną charakterystyczną dla dzieci. Brak jest przyczynowych form jej leczenia, a postępowanie opiera się głównie na łagodzeniu objawów.

Bibliografia:
Choroba dłoni, stóp i jamy ustnej – dr hab. med. Leszek Szenborn, prof. nadzw.
Choroba dłoni, stóp i jamy ustnej – nowe spojrzenie na znaną osutkę wirusową – Christopher Nassef, Carolyn Ziemer, Dean S. Morrell
Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Skonsultuj się z lekarzem.

Kamil, student VI roku medycyny. Szczególnie zainteresowany tematyką z zakresu medycyny rodzinnej i podstawowej opieki zdrowotnej oraz leczenia bólu. Wzorujący się na dawnym modelu stosowania medycyny, kiedy to lekarze zajmowali się pacjentem w sposób całościowy, udoskonalonym jednak o najbardziej aktualną medyczną wiedzę i nowoczesne metody terapeutyczne.

Komentarze

Odpowiedz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.