Chłoniak u dziecka – objawy i sposoby leczenia

Schorzenia nowotworowe w populacji pediatrycznej występują o wiele rzadziej niż u osób dorosłych. Szacuje się, iż zachorowania u dzieci stanowią 1-1,5% wszystkich nowych przypadków w naszym kraju. To stanowi około 1100-1200 chorych maluchów rocznie. Co więcej, w populacji pediatrycznej odmienna jest również częstość poszczególnych typów nowotworów. U dzieci dominują białaczki (28,7%), guzy mózgu (16,3%) i chłoniaki (14,3%). Co powinien wiedzieć o tych ostatnich każdy rodzic? Jakie najczęstsze objawy daje chłoniak u dziecka i jakie są sposoby jego leczenia?

Czym są chłoniaki?

Chłoniaki to złośliwe nowotwory, które wywodzą się z komórek układu chłonnego i wiążą się z ich niekontrolowanym, bardzo szybkim namnażaniem. W populacji pediatrycznej występują dwa ich główne rodzaje. Dzieci chorują na chłoniaki Hodgkina (ziarnicze), które stanowią 30-50% nowych przypadków (szczyt zachorować 15-35 rok życia). Pozostała część małych pacjentów cierpi na chłoniaki niezarnicze, które w populacji pediatrycznej występują wyłącznie w postaci bardzo złośliwej i agresywnej (szczyt zachorowań 5-15 rok życia).

Chłoniak Hodgkina – objawy

Choroba w 80% przypadków rozpoczyna się od jednostronnego powiększenia węzłów chłonnych w okolicy szyi. Co warte zaznaczenia, w badaniu charakteryzują się one dużą twardością i są niebolesne (różni je to od węzłów zapalnych, które są silnie bolesne przy palpacji). Pierwotna lokalizacja chłoniaka Hodgkina w innych grupach węzłów jest notowana o wiele rzadziej – węzły śródpiersia 60% i węzły pachowe i pachwinowe 30%. Zajęcie narządów, takich jak śledziona, wątroba, płuca i szpik kostny świadczy o dużym zaawansowaniu procesu nowotworowego.

W przebiegu chłoniaka Hodgkina stwierdza się u 30% pacjentów również występowanie objawów ogólnoustrojowych (tak zwanych objawów B). Spośród nich można wymienić między innymi okresowe podwyższenie temperatury ciała, poty nocne, osłabienie, brak apetytu, ubytek masy ciała, czy też świąd skóry.

chłoniak u dziecka

Chłoniak niezarniczy – objawy

Chłoniak niezarniczy może rozwijać się zarówno w węzłach chłonnych, jak i poza nimi. Z tego też powodu, obraz kliniczny choroby zależy od umiejscowienia ogniska pierwotnego. Ze statystycznego punktu widzenia najczęściej stwierdza się zmiany w obrębie:

  • Jamy brzusznej (35%) – choroba może objawiać się nudnościami, wymiotami, biegunką, brakiem apetytu, utratą masy ciała, gorączką, czy też wyczuwalnym przez powłoki brzuszne guzem. U części pacjentów może pojawić się wodobrzusze, żółtaczka, czy też niedrożność jelita cienkiego.
  • Śródpiersia (26%) – chłoniak w tej lokalizacji może dawać kaszel, duszność, czy też zaburzenia oddychania. W badaniach można ponadto często stwierdzić płyn w jamie opłucnowej lub osierdziowej.
  • Obwodowych węzłach chłonnych (15%) – niebolesnemu powiększenie mogą ulegać dowolne grupy węzłów chłonnych.
  • Głowy i szyi (13%) – w odróżnieniu od chłoniaka Hodgkina powiększeniu mogą ulegać węzły chłonne po obu stronach szyi. Co więcej, znaczna asymetria migdałków (po wykluczeniu ropnia) jest patognomiczna dla chłoniaka nieziarniczego.

Chłoniak u dziecka – rozpoznanie

Podstawową metodą diagnostyczną, która pozwala na rozpoznanie chłoniaka, jest badanie patomorfologiczne podejrzanych tkanek. W tym celu konieczne jest chirurgiczne pobranie zmienionego węzła chłonnego. Co warte zaznaczenia, biopsja w tym przypadku jest przeciwwskazana. Badania obrazowe są również bardzo pomocne i pozwalają na określenie stopnia zaawansowania choroby i ustalenie właściwego schematu postępowania terapeutycznego.

Chłoniak u dziecka – leczenie

Złotym standardem w leczeniu chłoniaka Hodgkina jest chemioterapia wielolekowa skojarzona z radioterapią małym dawkami promieniowania. Wyniki terapii są w głównej mierze uwarunkowane stopniem zaawansowania choroby. W najniższych stadiach choroba jest wyleczalna u 95% pacjentów. Bardziej zaawansowane chłoniaki udaje się pokonać w 65% przypadków.

Podstawowym sposobem leczenia chłoniaków niezarniczych jest chemioterapii wielolekowa. Terapia pozwala na uzyskanie remisji u 80% pacjentów w niższych stadiach zaawansowania oraz u 60% w wyższych.

Słowem zakończenia, jednym z najważniejszych determinant skuteczności leczenia chłoniaków jest stopień ich zaawansowania. Z tego też powodu, rodzice i lekarze powinni być uczuleni na objawy mogące sugerować objawy choroby i kierować dzieci do odpowiednich ośrodków.

Bibliografia:

Pediatria pod redakcją naukową Wandy Kawalec, Ryszarda Grendy oraz Heleny Ziółkowskiej.
Epidemiologia chorób nowotworowych u dzieci – Anna Balcerska z Katedry i Kliniki Pediatrii, Hematologii, Onkologii i Endokrynologii Akademii Medycznej w Gdańsku

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Skonsultuj się z lekarzem.

Kamil, student VI roku medycyny. Szczególnie zainteresowany tematyką z zakresu medycyny rodzinnej i podstawowej opieki zdrowotnej oraz leczenia bólu. Wzorujący się na dawnym modelu stosowania medycyny, kiedy to lekarze zajmowali się pacjentem w sposób całościowy, udoskonalonym jednak o najbardziej aktualną medyczną wiedzę i nowoczesne metody terapeutyczne.

Komentarze

Odpowiedz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.