Brak owulacji – przyczyny, objawy, leczenie

Owulacja (zwana również jajeczkowaniem) jest jednym z elementów prawidłowo przebiegającego cyklu miesiączkowego. Polega na uwolnieniu przez jajnik w pełni wykształconej komórki jajowej. Proces ten warunkuje tym samym możliwość zapłodnienia. Wszelkie jego nieprawidłowości mogą skutkować niemożnością poczęcia potomka w danym cyklu. Zatem, czym są cykle bezowulacyjne (brak
owulacji), jakie są ich przyczyny, objawy oraz jak się je leczy?

Czym są cykle bezowulacyjne?

Prawidłowo przebiegający cykl miesiączkowy składa się z menstruacji (krwawienia miesiączkowego), fazy folikularnej, owulacji (ma ona miejsce pomiędzy 12 a 16 dniem licząc od pierwszego dnia poprzedniej menstruacji) oraz fazy lutealnej. Jeśli chodzi natomiast o cykl bezowulacyjny, to zazwyczaj przebiega on podobnie (u części kobiet brak również miesiączki), tyle że jest pozbawiony etapu jajeczkowania
oraz fazy lutealnej.

brak owulacji

Brak owulacji – przyczyny

Brak owulacji nie jest chorobą samą w sobie, a jedynie objawem różnych zaburzeń występujących w kobiecym organizmie. Wśród jego przyczyn można wymienić:

  • Pierwsze lata dojrzewania oraz okres po porodzie – w tym czasie cykle bezowulacyjne są całkowicie normalne, a całość samoistnie normalizuje się po pewnym czasie i nie wymaga żadnego leczenia.
  • Zaburzenia gospodarki tarczycowej – zarówno niedoczynność (najczęściej choroba Hashimoto), jak i nadczynność tarczycy (najczęściej choroba Gravesa-Basedova) może objawiać się pod postacią braku owulacji oraz innych zaburzeń cyklu miesiączkowego.
  • Zespół policystycznych jajników (PCOS) – występuje u około 10-15% kobiet w okresie reprodukcyjnym i jest najczęstszą przyczyną niepłodności.
  • Anoreksja lub spora utrata masy w krótkim czasie – oś hormonalna podwzgórze-przysadka-jajniki (zwana również osią płciową) warunkuje prawidłowy przebieg cyklu miesiączkowego. Jest ona bardzo wrażliwa na wszelkiego rodzaju deficyty kaloryczne oraz tłuszczowe (w warunkach niedożywienia następuje zahamowanie syntezy hormonów tworzących wspomnianą oś).
  • Zmiany w jajnikach – wymienić tu można wszelkiego rodzaju guzy, torbiele, czy też włókniaki, które zaburzają prawidłowe funkcjonowanie tego narządu.
  • Długotrwałe stosowanie leków antykoncepcyjnych, przeciwhistaminowych, przeciwwymiotnych, czy też psychotropowych. Medykamenty te mogą odwracalnie zaburzać funkcjonowanie osi płciowej, jak i samych jajników.
  • Choroby przysadki mózgowej – niedoczynność przysadki mózgowej, jej stany zapalne, czy też guzy mogą prowadzić do zahamowania osi płciowej.
  • Stres, nadmierny wysiłek fizyczny, czy też depresja – czynniki te wykazują niekorzystny wpływ na cały organizm kobiety i mogą również negatywnie wpływać na jej płodność.

Cykle bezowulacyjne – objawy

Większość kobiet zmagających się z problemami cykli bezowulacyjnych miesiączkuje regularnie. Do wizyty u lekarza ginekologa skłaniają ich dopiero problemy z poczęciem dziecka. Niemniej jednak, u części pacjentek brak owulacji można podejrzewać na podstawie:

  •  Nieregularność cykli. Prawidłowe cykle miesiączkowe trwają od 21 do 35 dni. W przypadku braku owulacji u części kobiet stwierdza się zarówno cykle dłuższe, jak i krótsze.
  • Brak podwyższonej temperatury ciała charakterystycznej dla jajeczkowania. Prawidłowa owulacja charakteryzuje się nagłym, jednodniowym wzrostem ciepłoty ciała o około 0,5 stopnia C.
  • Zmiana intensywności krwawień miesięcznych. W przebiegu cykli bezowulacyjnych krwawienia miesięczne mogą być o wiele bardziej obfite niż zwykle, bardziej skąpe lub w ogóle nie występować.
  • Brak zmiany charakteru śluzu pochwowego. Dla cykli bezowulacyjnych charakterystyczna jest stała obecność gęstego, lepkiego, białawego śluzu. Druga sprawa to brak zmiany jego charaktery w trakcie trwania cyklu.

Cykle bezowulacyjne – leczenie

Pierwszym krokiem w leczeniu cykli bezowulacyjnych jest stwierdzenie przyczyny, która za to odpowiada (na podstawie całego szeregu badań hormonalnych i tzw. testu owulacyjnego). Następnie jej wyeliminowanie, o ile jest to oczywiście możliwe. W
części przypadków może to okazać się stosunkowo łatwe (na przykład ostawienie leków hamujących owulację). Ale w części wymaga długotrwałego leczenie hormonalnego (na przykład w przebiegu zespołu policystycznych jajników). Szacuje się, że postępowanie
takie pozwala na wyidukowanie jajeczkowania u około 90% pacjentek mających problemy z zajściem w ciążę.

Podsumowując, pojedyncze cykle bezowulacyjne występują u kobiet stosunkowo często i zazwyczaj pozostają niezauważone do momentu wystąpienia problemów z zajściem w ciążę. Stąd też warto regularnie odwiedzać swojego lekarza ginekologa i zgłaszać mu wszystkie niepokojące objawy. To poskutkuje pogłębienie diagnostyki na wczesnym etapie i pozwoli uniknąć części powikłań długotrwałego braku owulacji oraz zaoszczędzi mnóstwa stresu.

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Skonsultuj się z lekarzem.

Kamil, student VI roku medycyny. Szczególnie zainteresowany tematyką z zakresu medycyny rodzinnej i podstawowej opieki zdrowotnej oraz leczenia bólu. Wzorujący się na dawnym modelu stosowania medycyny, kiedy to lekarze zajmowali się pacjentem w sposób całościowy, udoskonalonym jednak o najbardziej aktualną medyczną wiedzę i nowoczesne metody terapeutyczne.

Komentarze

Odpowiedz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.