Bezobjawowa bakteriuria u dziecka – jak się objawia i jak ją leczyć?

Bakteriuria, czyli obecność bakterii w moczu stwierdzana w badaniu ogólnym moczu dziecka może wzbudzać uzasadniony niepokój jego rodziców. Czy rzeczywiście stan ten jest jednak niebezpieczny dla malucha i wymaga leczenia? Czym jest bezobjawowa bakteriuria u dziecka?

Bezobjawowa bakteriuria u dziecka – definicja i częstość występowania

Ludzki mocz powinien być z zasady jałowy (pozbawiony drobnoustrojów). Ich pojawienie się jest określane mianem bakteriurii (bakteriomoczu). Próg odcięcia dla pacjentów bezobjawowych jest zależny od metody pobierania próbki moczu:

  • ze środkowego strumienia – bakteriomocz rozpoznaje się, gdy miano bakterii przekracza 10^5 CFU/ml,
  • mocz pobrany za pomocą jednorazowo wprowadzonego cewnika dopęcherzowego – bakteriomocz rozpoznaje się, gdy miano bakterii przekracza 10^3 CFU/ml,
  • mocz pobrany drogą nakłucia nadłonowego – bakteriomocz rozpoznaje się, gdy w próbce obecna jest jakakolwiek ilość bakterii.

Bezobjawowość bakteriurii oznacza, iż nie wiąże się ona z odpowiedzią zapalną dróg moczowych. Przejawia się to brakiem subiektywnych objawów odczuwanych przez pacjenta oraz brakiem leukocytów w badanej próbce moczu.

Bezobjawowa bakteriuria u dzieci jest zjawiskiem stosunkowo częstym. Stwierdza się ją u blisko 1-3% niemowląt oraz 1% maluchów w wieku szkolnym. Co ciekawe, u najmłodszych dzieci zjawisko to jest częstsze u chłopców, a wśród starszych u dziewczynek. W populacji osób dorosłych bezobjawowa bakteriuria jest wykrywana u 3,5% badanych.

bezobjawowa bakteriuria u dzieci

Bezobjawowa bakteriuria u dziecka – wyniki fałszywie dodatnie i prawidłowa technika pobierania moczu

Najczęstszą przyczyną uzyskania znamiennego wzrostu bakterii w badanej próbce moczu jest jej zanieczyszczenie na etapie pobierania, transportu, czy też samego badania. Szacuje się, iż dekontaminacja odpowiada nawet za 32-75% przypadków wyników fałszywie dodatnich. Stąd też każda bakteriuria bezobjawowa powinna być potwierdzona w drugim, niezależnym badaniu kolejnej próbki w odstępie najlepiej 2-tygodniowym.

Jeśli chodzi o prawidłową technikę pobierania moczu, to jest ona zależna od wieku dziecka. W przypadku starszych maluchów, które są w stanie kontrolować mikcję, wskazana jest próba pobrania moczu ze środkowego strumienia. Co warte zaznaczenia, powinna być ona zawsze poprzedzona dokładnym umyciem zewnętrznym narządów płciowych (pod napletkiem u chłopców i pomiędzy wargami sromowymi u dziewczynek).

U dzieci młodszych próba prawidłowego pobrania moczu jest zazwyczaj o wiele trudniejsza. Najlepsze efekty przynosi tak zwane „łapanie moczu w locie”, gdy maluch jest podwieszony na rękach jednego z opiekunów. Stosowanie różnego rodzaju woreczków i zestawów do pobierania moczu wiąże się z bardzo dużym ryzykiem dekontaminacji próbki.

Zalecane postępowanie

Aktualne zalecenia Polskiego Towarzystwa Nefrologii Dziecięcej nie zalecają leczenia bezobjawowej bakteriurii u zdrowych dzieci. Żadne znane badania nie wykazały bowiem, że sama, niezwiązana ze stanem zapalnym obecność bakterii moczu wpływa negatywnie na stan zdrowia. Wyjątek od powyższej reguły stanowią maluchy z deficytami odporności oraz przygotowywane do zabiegów lub badań inwazyjnych dróg moczowych. U tych pacjentów wskazane jest leczenie każdej postaci bakteriurii.

Polskie Towarzystwo Nefrologii Dziecięcej nie zaleca również prowadzania szczegółowej diagnostyki u zdrowych pacjentów z nowo rozpoznaną bakteriurią bezobjawową. Wykonanie szczegółowych badań należy jednak rozważyć w grupie dzieci z wadami układu moczowego, czy też nawrotowym zakażeniami układu moczowego.

Słowem zakończenia, bakteriuria bezobjawowa stwierdzana u zdrowego dziecka nie jest powodem do niepokoju. Stan ten nie wymaga leczenia oraz prowadzenia szczegółowej diagnostyki. Wyjątek stanowią dzieci cierpiące na deficyty odporności, czy też choroby układu moczowego.

Bibliografia:
Żurowska A, Wasilewska A, Jung A i wsp. Zalecenia Polskiego Towarzystwa Nefrologii Dziecięcej (PTNFD) dotyczące postępowania z dzieckiem z zakażeniem układu moczowego. Forum Med Rodz 2016;10(4):159-78
Żurowska A. Jak postępować racjonalnie z dzieckiem z bakteriurią bezobjawową? Forum Med Rodz 2009;3(1):10-5
Bezobjawowa bakteriuria – dr n. med. Aleksandra Sobieszczańska-Droździel, dr hab. n. med. Przemysław Sikora, prof. nadzw
Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Skonsultuj się z lekarzem.

Kamil, student VI roku medycyny. Szczególnie zainteresowany tematyką z zakresu medycyny rodzinnej i podstawowej opieki zdrowotnej oraz leczenia bólu. Wzorujący się na dawnym modelu stosowania medycyny, kiedy to lekarze zajmowali się pacjentem w sposób całościowy, udoskonalonym jednak o najbardziej aktualną medyczną wiedzę i nowoczesne metody terapeutyczne.

Komentarze

Odpowiedz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.