Bąblowica – bardzo groźna choroba

Bąblowica jest bardzo niebezpieczną chorobą odzwierzęcą wywoływaną przez tasiemce z gatunku bąblowcowych. Człowiek zakaża się najczęściej w wyniku spożycia jaj pasożyta wydalanych wraz z kałem przez psy. Jeśli chodzi o częstość występowania bąblowicy w naszym kraju, to jest ona zaliczana do chorób rzadkich. Według oficjalnych danych, każdego roku jest notowanych około 40 nowych przypadków. Zatem, czym właściwie jest bąblowica? W jaki sposób się objawia oraz jakie są sposoby jej leczenia?

Bąblowica – etiologia

Bąblowica jest chorobą wywoływaną przez dwa gatunki tasiemców – Echinococcus granulosus odpowiedzialnego za bąblowicę jednokomorową i Echinococcus multilocularis odpowiedzialnego za bąblowicę wielokomorową. Pierwszy z pasożytów jest spotykany na całym świecie. Jego żywicielami pośrednimi są świnie, krowy, czy też owce, a ostatecznym psy. Człowiek w jego cyklu życiowym stanowi żywiciela przypadkowego. Jeśli chodzi o bąblowca wielokomorowego, to występuje on głównie na półkuli północnej i w naszym kraju nie stanowi zagrożenia.

Bąblowica – patogeneza

Cykl życiowy tasiemca bąblowcowego składa się z kilku faz – fazy jaja, onkosfery i osobnika dorosłego. Człowiek zaraża się jajami, które następie ulegają w jego przewodzie pokarmowym przekształceniu w onkosfery. Część z nich (20-30%) aktywnie przenika przez śluzówkę jelita, dostaje się do krwioobiegu i z prądem krwi trafia do różnych narządów. Prowadzi to do powstania w nich pojedynczych lub mnogich torbieli zawierających dorosłe osobniki. Najczęściej w przebiegu choroby dochodzi do zajęcia wątroby (60%), czy też płuc (20%). W około 10% przypadków torbiele tworzą się płucach i ośrodkowym układzie nerwowym.

bąblowica

Bąblowica – objawy kliniczne

Większość pacjentów początkowo przechodzi chorobę bezobjawowo. Wynika to z powolnego wzrostu torbieli bąblowcowych (30% rośnie w tempie 5mm/rok, a 50% w tempie 15 mm/rok). Wystąpienie jawnych klinicznie objawów choroby jest związane z bardzo szybkim wzrostem torbieli (10% przypadków) lub jej dużymi rozmiarami i uciskiem na tkanki otaczające. Co ciekawe, około 50% chorych jest pierwotnie diagnozowana w kierunku nowotworu wątroby lub płuca.

Jeśli chodzi o objawy sugerujące zakażeniem tasiemcem bąblowcowym, to można spośród nich wymienić:

  • bóle brzucha, uczucie wzdęcia, nudności – objawy te mogą sugerować szybko powiększającą się torbiel bąblowcową w jamie brzusznej,
  • objawy neurologiczne – zawroty głowy, bóle głowy, nudności, wymioty,
  • żółtaczka i powiększenie wątroby– są to jedne z najczęstszych objawów bąblowicy lokalizującej się w wątrobie,
  • objawy wstrząsu anafilaktycznego – mogą być związane z nagłym pęknięciem nawet bezobjawowej wcześniej torbieli bąblowcowej.

Bąblowica nie ma charakterystycznego obrazu klinicznego. Niemniej jednak, wystąpienie bólów brzucha i żółtaczki powinny zawsze skłonić lekarza to wykonania badanie USG, które pozwala na wykrycie torbieli w jamie brzusznej. W przypadku objawów neurologicznych konieczna jest zawsze diagnostyka obrazowa (głównie TK głowy).

Bąblowica – leczenie

Metoda leczenia bąblowicy jest zależna od stanu klinicznego pacjenta oraz wielkości i liczby torbieli. W przypadku dużych zmian konieczny jest zabieg operacyjnego ich usunięcia. Procedura taka obarczona jest jednak dużym ryzykiem pęknięcia zmiany bąblowcowej i rozwinięcia się objawów wstrząsu anafilaktycznego. Pacjenci z niewielkimi lub bardzo licznymi, niemożliwymi do usunięcia torbielami mogą być leczeni zachowawczo. Lekiem z wyboru jest albendazol. Co warte zaznaczenia, u 30% chorych leczonych farmakologicznie udaje się uzyskać całkowite wyleczenie. U pozostałych 70% obserwuje się najczęściej zmniejszenie wielkości torbieli.

Słowem zakończenia, bąblowica jest bardzo groźną, ale na szczęście rzadką w naszym kraju chorobą odzwierzęcą (odpsią). Obraz kliniczny zakażenia tasiemcem bąblowcowym jest bardzo mało charakterystyczny, a jego leczenie polega na zabiegu operacyjnym lub podaży leków przeciwpasożytniczych.

Bibliografia:
Bąblowica – dr n. med. Ewa Duszczyk
Parazytologia i akroentomologia medyczna. Antoni Deryło (red.). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2002
Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Skonsultuj się z lekarzem.

Kamil, student VI roku medycyny. Szczególnie zainteresowany tematyką z zakresu medycyny rodzinnej i podstawowej opieki zdrowotnej oraz leczenia bólu. Wzorujący się na dawnym modelu stosowania medycyny, kiedy to lekarze zajmowali się pacjentem w sposób całościowy, udoskonalonym jednak o najbardziej aktualną medyczną wiedzę i nowoczesne metody terapeutyczne.

Komentarze

Odpowiedz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.