ASD – czy może ulec samoistnemu zamknięciu?

Każdego roku rodzi się w naszym kraju około 3500 maluchów z wrodzonymi wadami serca. U blisko 3-14% z nich rozpoznaje się ubytek w przegrodzie międzyprzedsionkowej (ASD). Dla wielu rodziców może to być ogromny szok. Czy rzeczywiście jednak ubytek w przegrodzie międzyprzedsionkowej jest aż tak ciężką wadą? Jakie są jej objawy oraz dostępne w naszym kraju sposoby leczenia?

Czym właściwie jest ubytek w przegrodzie międzyprzedsionkowej?

Ubytek w przegrodzie międzyprzedsionkowej powstaje na skutek zaburzenia płodowego procesu kształtowania się serca. W zależności od miejsca defektu wyróżniamy cztery jego rodzaje. Ubyte:

  •  typu dołu owalnego (ASD II) – stanowi 80% wszystkich rozpoznawanych ASD. Ubytek jest zlokalizowany w okolicy dołu owalnego. Może być pojedynczy lub tez mnogi.
  • Ubytek typu zatoki żylnej (SV-ASD) – stanowi 10% wszystkich rozpoznawanych ASD. Ubytek jest zlokalizowany w okolicy ujścia żyły głównej górnej lub dolnej do prawego przedsionka. Prawie zawsze SV-ASD współwystępuje z nieprawidłowym odejściem prawych żył płucnych.
  • typu otworu pierwotnego (ASD I) – ubytek stanowi składową tak zwanego kanału przedsionkowo-komorowego.
  •  typu zatoki wieńcowej (CS-ASD) – ubytek jest zlokalizowany w okolicy zatoki wieńcowej. Często towarzyszy mu lewostronna żyła główna górna.

ASD powoduje nieprawidłowy przeciek krwi z lewej do prawej części serca. Skutkuje to zwiększonym przepływem płucnym. W przypadku braku podjęcia leczenia może to doprowadzić u starszych dzieci do powiększenia i przerostu prawego serca. W skrajnych przypadkach u pacjentów z ASD dochodzi do odwrócenia przecieku i rozwinięcia zespołu Eisenmengera. Około 35% małych ASD II ulega samoistnemu zamknięciu do ukończenia przez malucha 1. roku życia.

ASD

Ubytek w przegrodzie międzyprzedsionkowej – objawy

Obraz kliniczny ASD zależy od rodzaju wady (najlepiej rokuje ASD typu otworu owalnego). Istotna jest również wielkości przecieku lewo-prawego. W większości przypadków ubytek nie daje objawów we wczesnym dzieciństwie. Jedynie maluchy z dużym przeciekiem mogą prezentować duszność wysiłkową i szybką męczliwość. Charakterystyczne dla ASD jest również znamiennie częstsze występowanie u dzieci z tą wadą infekcji dróg oddechowych. Tłumaczy się to zwiększonym przepływem krwi przez płuca.

U dzieci w okresie dojrzewania nieleczona wada może prowadzić do prawokomorowej niewydolności serca i nadciśnienia płucnego. Wśród zgłaszanych przez pacjentów objawów można wymienić obrzęki kończyn dolnych, nykturię, bóle brzucha, brak apetytu, nudności oraz zaparcia. Charakterystyczne są również zmniejszona tolerancja wysiłku fizycznego, męczliwość, uczucie kołatania serca, czy też omdlenia. Część chorych cierpi na migotanie i trzepotanie przedsionków. Nieleczone ASD powikłane niewydolnością serca i zespołem Eisenmengera prowadzi do zgonu w wieku około 40 lat.

Ubytek w przegrodzie międzyprzedsionkowej – leczenie

Ubytek w przegrodzie międzyprzedsionkowej jest w większości przypadków wskazaniem do leczenia zabiegowe. Próbę usunięcia wady podejmuje się najczęściej u dzieci w wieku przedszkolnym. Warunkiem odroczenia leczenia jest prawidłowy rozwój dziecka. Wskazaniem do leczenia okresie niemowlęcym jest szybko rozwijająca się niewydolność serca.

Współcześnie ASD zamyka się najczęściej metodami kardiologii inwazyjnej. Do zabiegu kwalifikuje się maluchy o masie ciała powyżej 10 kilogramów z ubytkiem typu otworu owalnego. Zamykający ubytek korek wprowadza się do serca za pomocą cewnika naczyniowego. Przez pół roku po zabiegu dziecko musi przyjmować kwas acetylosalicylowy.

Duże lub mnogie ASD II (>50% powierzchni całej przegrody) oraz pozostałe rodzaje ubytków w przegrodzie leczy się metodami operacyjnymi. Zabieg przeprowadza się najczęściej z wykorzystaniem krążenia pozaustrojowego. Ryzyko operacyjne jest szacowane na około 1-2%. Po operacjach najczęściej obserwowanym powikłaniem są zaburzenia rytmu serca. Zgony występują bardzo rzadko.
Słowem zakończenia, ubytek w przegrodzie międzyprzedsionkowej może ulec samoistnemu zamknięciu. W pozostałych przypadkach wskazana jest obserwacja malucha oraz odroczone zamknięcie wady. Jedynie mały odsetek pacjentów wymaga operacji już w pierwszych miesiącach życia.

Bibliografia:
Pediatria pod redakcją Prof. Wandy Kawalec
Wady serca u dzieci dla pediatrów i lekarzy rodzinnych – Bożena Werner

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Skonsultuj się z lekarzem.

Kamil, student VI roku medycyny. Szczególnie zainteresowany tematyką z zakresu medycyny rodzinnej i podstawowej opieki zdrowotnej oraz leczenia bólu. Wzorujący się na dawnym modelu stosowania medycyny, kiedy to lekarze zajmowali się pacjentem w sposób całościowy, udoskonalonym jednak o najbardziej aktualną medyczną wiedzę i nowoczesne metody terapeutyczne.

Komentarze

Odpowiedz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.