Antykoncepcja w okresie laktacji

Kobiety karmiące piersią nie są skazane na ochronę przed poczęciem, jaką im daje wyłączne karmienie piersią na żądanie przez pierwsze sześć miesięcy życia dziecka. Antykoncepcja po porodzie dostępna jest w wielu formach, pozwalając uprawiać seks bez obawy i czerpiąc z niego pełną radość. Jedynym problemem w tym pięknym okresie, jakim jest laktacja, jest obniżone libido, które często znacznie ogranicza konieczność systematycznego i stałego stosowania środków antykoncepcyjnych. Zamiast tego wiele par w praktyce, chcąc czy nie chcąc, stosuje wstrzemięźliwość…

Tabletki antykoncepcyjne

Doświadczenie wielu kobiet potwierdza, że trudno dobrać tabletki antykoncepcyjne tak, by nie musieć się przejmować mniejszym libido, problemami z cerą, tyciem oraz gorszym samopoczuciem. Okres laktacji, który ze względu na specyficzne wydzielanie hormonów nie różni się pod tym względem w szczególny sposób, często przynosi dodatkową niespodziankę w postaci: obniżenia libido. Najczęściej jest tak, że kobiety zmęczone trudem zajmowania się małym dzieckiem mają zdecydowanie mniejszą ochotę na seks. Gdy zasypiają razem z maluszkiem przy piersi, w sposób naturalny miłosne igraszki schodzą na dalszy plan. U jednych pań wraz z kolejnymi tygodniami sprawa się normuje, u innych obniżone libido pozostaje na niskim poziomie aż do odstawienia dziecka od piersi. Nie ma reguły.

Faktem jest, że kobiety karmiące piersią powinny unikać złożonych środków antykoncepcyjnych. Tabletki, jakie zdecydują się zażywać w tym okresie powinny być pozbawione estrogenu, który zmniejsza ilość i jakość mleka, czyli zagraża laktacji. Tabletki bezestrogenowe przeznaczone dla kobiet w okresie laktacji są w pełni bezpieczne i nie zagrażają laktacji ani dziecku. Nie przenikają do mleka. To tak zwane minipigułki, zawierające w składzie wyłącznie progestagen (syntetyczny progesteron). Można je brać nawet po ustaniu laktacji, na przykład po to, by zużyć pozostałe tabletki z opakowania, by później powrócić do tabletek stosowanych przed zajściem w ciążę.

Uwaga! Niekiedy minipigułka może powodować plamienie oraz nawet krwawienie z pochwy. Trzeba brać ją systematycznie o tej samej porze, by zadbać o jej prawidłowe działanie.

Prezerwatywa

Prezerwatywa, mimo wzrostu sprzedaży tabletek antykoncepcyjnych, to ciągle jedna z najczęściej stosowanych metod antykoncepcyjnych. W okresie karmienia piersią, kiedy przynajmniej w pierwszych tygodniach kobieta nie ma krwawienia miesięcznego, powinna być stosowana przy okazji każdego zbliżenia. Potem, gdy miesiączka wróci, zależy to już od partnerów. Można wrócić do stosowania metody obserwacji ciała w połączeniu ze stosowaniem prezerwatyw w dni płodne, jednak zważywszy, że organizm po ciąży dopiero stabilizuje swoje hormonalne działanie, może być to ryzykowne rozwiązanie i zaowocować kolejną ciążą.

O czym warto pamiętać? Prezerwatywa jest skuteczna, o ile jest prawidłowo przechowywana (w temperaturze pokojowej), jest zużyta przed terminem ważności oraz jest prawidłowo zakładana. Jest wiele typów prezerwatyw. Wśród nich są takie, które dodatkowo posiadają środek plemnikobójczy, stanowiący kolejną „przeszkodę” dla plemników. Wśród asortymentu można  wybrać taką markę i taki typ prezerwatywy, który będzie najlepiej pasować danej parze.

Uwaga! Tuż po ciąży i w okresie karmienia piersią kobieta może odczuwać suchość pochwy. Mimo podniecenia i psychicznej gotowości, śluzu może być za mało, by seks był możliwy. Warto posiłkować się żelami intymnymi, dostępnymi w sprzedaży w szerokim wyborze.

Dodatkowo warto być wyczulonym na wszelkie infekcje. Po ciąży w trakcie karmienia piersią kobieta jest bardziej narażona na występowanie zakażeń ze względu na wyższą podatność narządów rodnych. Gdy takie się pojawią, od razu należy zgłosić się do lekarza.

Hormonalny zastrzyk domięśniony

Domięśniowo podaje się progestagen, tę samą substancję, którą stosuje się w minipigułkach. Z tą różnicą, że zastrzyk działa przez trzy miesiące. Wystarczy raz wybrać się do ginekologa, by być chronionym przed nieplanowaną ciążą aż przez około 90 dni.
To dobry sposób zwłaszcza dla pań aktywnych, często zapominających o zażywaniu tabletek.

Niestety są też minusy. Jeśli pojawią się skutki uboczne: drażliwość, problemy z cerą, tycie – nie da się „odstawić” metody tak, jak tabletek. Dodatkowo zazwyczaj rok po odstawieniu hormonalnych zastrzyków trzeba przeznaczyć na czas oczekiwania na powrót pełnej płodności.

Wkładka wewnątrzmaciczna

Wkładka wewnątrzmaciczna (nazywana też spiralą) może być założona dopiero po sześciu tygodniach po urodzeniu dziecka, czyli przy okazji pierwszej wizyty u ginekologa po porodzie.

Istnieją dwa rodzaje wkładek: wkładka wewnątrzmaciczna uwalniająca hormony oraz bez hormonów.

W pierwszym wypadku (wkładka z hormonami) dochodzi do założenia w ściance macicy specjalnej wkładki, która uwalnia miejscowo hormon: progestagen. W ten sposób zagęszcza śluz, uniemożliwia połączenie się plemnika z komórką oraz hamuje rozwój błony śluzowej macicy.

Metoda ta polecana jest dla kobiet chcących zrobić sobie dłuższą przerwę w prokreacji. Co prawda wkładkę można w każdym momencie zdjąć, jednak przeznaczona jest ona do noszenia przez pięć lat.

Dodatkowy plus to brak miesiączek lub zdecydowanie mniejsze krwawienie miesięczne. Choć trzeba wspomnieć, że niektóre kobiety z tego powodu odczuwają psychiczny dyskomfort…

Wkładka niehormonalna działa podobnie do tej wydzielającej hormony, ale nie zmniejsza tak bardzo rozwoju śluzówki macicy. Zakłada się ją raz na 3-4 lata. Polecana jest dla kobiet nieprzekonanych do terapii hormonalnych.

Niestety również ta metoda ma pewne skutki uboczne: może zwiększać obfitość krwawienia miesięcznych oraz częstotliwość występowania stanów zapalnych dróg rodnych.

Pamiętaj: brak krwawienia miesięcznego w okresie laktacji nie jest pewnym symptomem braku owulacji. Stąd informacje o ciąży zaskakujące w kilka miesięcy po porodzie. Za brak krwawienia odpowiada wysoki poziom prolaktyny. Stąd często miesiączki powracają u kobiet dopiero po całkowitym odstawieniu dziecka od piersi.

Czy karmienie piersią to metoda antykoncepcyjna?

Zdania na ten temat są podzielone.. Wiele pań zakłada, że karmienie piersią to skuteczna metoda antykoncepcyjna, a tu zanim dziecko skończy rok pojawia się rodzeństwo.. Jak to możliwe? Czy jednak karmienie piersią nie chroni przed kolejną ciążą???

Podczas laktacji prolaktyna pobudza wytwarzanie mleka, jednocześnie hamując wydzielanie hormonów płciowych przez jajniki. W ten sposób wykazuje działanie antykoncepcyjne.
Nie możemy jednak zapomnieć o tym, że karmienie piersią możemy teoretycznie traktować jako środek antykoncepcyjny tylko i wyłącznie, gdy jednocześnie zachodzą trzy następujące sytuacje:

  1. Od porodu minęło mniej niż 6 miesięcy.
  2. Kobieta karmi dziecko „na żądanie” tylko własnym pokarmem lub dodatkowo dokarmia dziecko tylko niewielkimi ilościami pokarmu. Nie stosuje smoczka uspokajacza.
  3.  Kobieta w tym czasie nie miesiączkuje ani nie plami.

Jeśli zachodzą jednocześnie wszystkie trzy sytuacje karmienie piersią możemy traktować teoretycznie jako metodę antykoncepcyjną. Wskaźnik Pearla dla tej metody wynosi 2. Oznacza to, że 2 kobiety na 100 (stosujące tę metodę antykoncepcyjną) zaszły w ciążę w ciągu roku. W praktyce jednak uważa się, że traktowanie karmienia piersią jako metody antykoncepcyjnej nie jest wskazane. Zbyt często dochodzi bowiem w tym okresie do zapłodnienia. Sprawa jest bardzo indywidualna. Z tego powodu nie warto polegać na tej metodzie.

Izabela Glazamgr biotechnologii medycznej w trakcie studiów doktoranckich z zakresu farmakologii, farmaceutka Izabela Glaza

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Skonsultuj się z lekarzem.

Jesteśmy tu dla Ciebie. Podejmujemy tematy, które dla nas, Rodziców, są ważne. Miło nam Ciebie gościć na naszej stronie! :) Pozostaw ślad po sobie w komentarzu! Jeśli prowadzisz bloga, chętnie Cię odwiedzimy! :)

Komentarze

Odpowiedz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

  1. Julia Julia

    Kłopot z tabletkami i zastrzykami jest jeszcze jeden – należy je rozpocząć brać PRZED wystąpieniem 1 miesiączki, lub owulacji. O ile to pierwsze jest łatwe do zauważenia, o tyle drugie może wystąpić bez krwawienia…
    Największy problem mają kobiety, którym owulacja, a także miesiączka wracają jeszcze w okresie połogu. Wówczas podczas wizyty u ginekologa nie ma już możliwości skorzystania z tabletek ani zastrzyku – jest już za późno. Okresem najwcześniejszego rozpoczęcia zażywania tabletek są 3 tygodnie po porodzie. Jeśli kobieta ma doświadczenie z poprzedniej ciąży lub w rodzinie owulacja wracała bardzo szybko – lepiej niech ustali metodę antykoncepcji jeszcze w ciąży. Aby być przygotowaną w czasie połogu.
    W moim przypadku zarówno miesiączka jak i owulacja wróciły już w 2 tygodnie po porodzie!! Teraz, w drugiej ciąży moja Pani Doktor ma nie lada wyzwanie aby mnie skutecznie zabezpieczyć przed kolejną ciążą… :)

    • Dorota Dorota

      Julio, a tego nawet nie wiedziałam..

      • Julia Julia

        Ja też nie i dlatego teraz spodziewam się drugiego dziecka :)
        Przy tej ciąży pogadałam z moją Panią Doktor, zgłębiłyśmy temat i stąd taka mądra jestem :)

  2. anka484 anka484

    Dziękuję za taki artykuł Już nie jeden raz słyszałam że laktacja chroni przed ciążą….bardzo pomocne

  3. anka484 anka484

    Juli o fajnie wiedzieć…dziękujemy za komentarz

  4. laurka laurka

    na wiele z wymienionych skutków ubocznych antykoncepcji hormonalnej jest rada mianowicie harmonella, ja sama też biorę ją osłonowo, wiele korzyści z jej przyjmowania nie da się zauważyć tak od razu np ochorny wątroby, ale już po krótkim stosowaniu ja np zauważyłam poprawę włosów paznokci czy skóry, ogólnie lepiej się po niej czuję, dodaje mi energii

  5. Agnieszka Agnieszka

    Ja przez cały okres połogu tak czy siak nie uprawiałam seksu bo nie byłam w stanie. Jakoś słabo to widzę na dwa tyg po porodzie.