Antybiotyki a karmienie piersią. Co jest bezpieczne?

Choroby infekcyjne, wymagające podaży antybiotyków, występują u kobiet karmiących piersią z częstością porównywalną do tej w populacji ogólnej. O ile jednak przyjmowanie leków poza okresem ciąży i laktacji nie budzi większych obaw, o tyle u młodych mam może być źródłem wielu wątpliwości. Zatem, czy antybiotyki mogą być przyjmowane podczas laktacji i czy jest to postępowanie bezpieczne dla karmionego piersią malucha?

Czy każda infekcja wymaga podaży antybiotyków?

Antybiotyki są w naszym kraju, jak i na całym świecie nadużywane. Szacuje się wręcz, iż nawet 25% chorych otrzymuje je bezzasadnie. Stanowi to ogromny problem i prowadzi do wciąż narastającej oporności bakterii. Nie bez znaczenia jest również negatywny wpływ antybiotykoterapii na organizm pacjenta. Z tego też względu, antybiotyki powinny być ordynowane przez lekarza wyłącznie po bezpośrednim zbadaniu pacjenta i stwierdzeniu u niego konkretnych wskazań do tego typu terapii. Wykluczone jest samoleczenie tego typu lekami.

antybiotyki a karmienie piersią

Większość popularnych infekcji górnych dróg oddechowych (między innymi przeziębienie, grypa, zapalenie oskrzeli, czy też krtani) ma zazwyczaj podłoże wirusowe i antybiotykoterapii nie wymaga. Wyjątek stanowi zapalenia płuc, którego czynnikiem etiologicznym są zwykle bakterie. Jeśli chodzi o popularne u kobiet w ciąży i położnic zapalenie dróg moczowych, to praktycznie zawsze wymaga ono podaży leków przeciwbakteryjnych.

Antybiotyki, a karmienie piersią

Decyzja o wyborze konkretnego antybiotyku powinna być podyktowana jego skutecznością w danej jednostce chorobowej. Niemniej ważne jest również jego bezpieczeństwo dla pacjentki oraz karmionego przez nią malucha. W celu ułatwienia lekarzom i młodym mamom wyboru w tej kwestii opracowano specjalne lekospisy oraz kategorie ryzyka. Te drugie, przygotowane przez prof. Hale’a przedstawiają się w następujący sposób:

  • L1 – najbezpieczniejsze – do tej grupy należą leki, które przyjmowane przez kobietę karmiącą nie wpływają w żaden sposób negatywnie na jej malucha. Medykamenty L1 mogą być stosowane w okresie laktacji bez żadnych ograniczeń. Do kategorii leków najbezpieczniejszych zaliczamy na przykład preparaty żelaza, pantoprazol (lek stosowany w leczeniu zgagi i choroby wrzodowej), ibuprofen, paracetamol, czy też amoksycylinę i ampicylinę (popularne antybiotyki).
  • L2 – bezpieczne – do tej grupy należą leki, co do których nie udowodniono ich negatywnego wpływu na karmione piersią dziecko. Niemniej jednak, ze względu na małą ilość badań, ich przyjmowanie wiąże się z minimalnym ryzykiem. Medykamenty L2 mogą być stosowane przez kobiety w okresie laktacji, o ile istnieją do tego konkretne wskazania. Do kategorii leków bezpiecznych należy duża część powszechnie stosowanych preparatów. Spośród nich można wymienić ketoprofen, kwas acetylosalicylowy, sertralinę (lek przeciwdepresyjny), czy też cefuroksym (antybiotyk).
  • L3 – prawdopodobnie bezpieczne – do tej grupy należą leki, które nie zostały jeszcze przebadane lub badania wykazały, iż mogą być one obarczone działaniami niepożądanymi. Medykamenty L3 można zaordynować kobiecie w okresie laktacji, o ile korzystny efekt ich zastosowania przewyższa potencjalne ryzyko. Spośród leków prawdopodobnie bezpiecznych można wymienić między innymi streptomycynę, czy też tobramycynę (antybiotyki aminoglikozydowe).
  • L4 – prawdopodobnie szkodliwe – udowodniono, iż leki z tej grupy mają szkodliwy wpływ na karmionego malucha. Ich stosowanie jest uzasadnione wyłącznie w sytuacjach, gdy ich niepodanie zagraża życiu karmiącej piersią pacjentki. Przykładem leków L4 mogą być na przykład leki przeciwnowotworowe.
  • L5 – szkodliwe – ich stosowanie jest kategorycznie przeciwwskazane w grupie pacjentek karmiących piersią. Przykładem leku L5 może być na przykład neomycyna stosowana bezpośrednio na brodawkę sutkową.
    W Polsce przynależność leku do kategorii można sprawdzić w Laktacyjnym Leksykonie Leków dostępnym pod adresem http://www.kobiety.med.pl/leki/search.php.

Krótki przegląd antybiotyków, które mogą być stosowane w okresie laktacji

Większość powszechnie stosowanych antybiotyków ma kategorię ryzyka L1-L3. Nieliczne są zaliczane do grupy medykamentów prawdopodobnie szkodliwych i szkodliwych. Z tego też względu, kobiety w okresie laktacji mogą być bezpiecznie leczone antybiotykami i nie wiążę się to z koniecznością zaprzestania karmienia. Niemniej jednak zalecane są również pewne środki ostrożności. Tak więc antybiotyk powinien być w miarę możliwości przyjmowany bezpośrednio po karmieniu dziecka. Przykładowo, popularnie stosowana w leczeniu infekcji dróg oddechowych amoksycylina winna być pobierana bezpośrednio po porannym posiłku malucha i zaraz po ostatnim, wieczornym.

Słowem zakończenia, antybiotyki mogą, a wręcz powinny być stosowane u kobiet karmiących piersią, które takiej formy leczenia wymagają. Jest to postępowanie zalecane i bezpieczne dla matki oraz jej dziecka. Niemniej jednak, w przypadku jakichkolwiek wątpliwości warto dany preparat zweryfikować w lekospisie przed jego zażyciem.

Bibliografia:

Gdy matka karmiąca piersią wymaga leczenia. Kiedy jest to bezpieczne dla jej dziecka? – dr n. med. Magdalena Nehring-Gugulska, Centrum Nauki o Laktacji w Warszawie, lek. Katarzyna Jasińska, Klinika Neonatologii i Intensywnej Terapii Noworodka Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, Szpital Kliniczny im. ks. Anny Mazowieckiej w Warszawie, lek. Piotr Nehring, Klinika Gastroenterologii i Chorób Wewnętrznych Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego
Pediatria pod redakcją Wandy Kawalec

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Skonsultuj się z lekarzem.

Kamil, student VI roku medycyny. Szczególnie zainteresowany tematyką z zakresu medycyny rodzinnej i podstawowej opieki zdrowotnej oraz leczenia bólu. Wzorujący się na dawnym modelu stosowania medycyny, kiedy to lekarze zajmowali się pacjentem w sposób całościowy, udoskonalonym jednak o najbardziej aktualną medyczną wiedzę i nowoczesne metody terapeutyczne.

Komentarze

Odpowiedz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.