Alergie w ciąży – objawy się pogłębiają czy wyciszają?

Około 18 do 30% kobiet w wieku rozrodczym cierpi na choroby alergiczne i stale lub doraźnie przyjmuje z ich powodu leki. Stanowi to szczególny problem w okresie ciąży oraz karmienia piersią. Z tego powodu warto znać odpowiedź na pytanie: czy choroby alergiczne mogą przyczyniać się do rozwoju powikłań ciążowych i jak powinno wyglądać leczenie ciężarnych alergiczek? Jak wyglądają alergie w ciąży?

Czym są alergie w ciąży?

Alergię definiuje się jako rodzaj nadwrażliwości układu immunologicznego na czynniki (alergeny) w pełni tolerowane przez osoby zdrowe. Wśród źródeł takiej nieadekwatnej reakcji komórek odpornościowych można wymienić:

  • Pyłki roślin – na przykład drzew, traw, czy też grzybów (zwłaszcza pleśni).
  • Pokarmy – wiele osób jest uczulonych na owoce morza, orzechy, mleko krowie.
  • Organizm żywe – duży potencjał uczulający ma sierść zwierząt, roztocza kurzu domowego, czy też jady owadów błonkoskrzydłych.
  • Inne substancje – głównie leki (zwłaszcza z grupy penicylin) oraz lateks.

W jaki sposób objawiają się alergie w ciąży?

Reakcja alergiczna charakteryzuje się dwoma, następującymi po sobie fazami. Pierwsza to reakcja alergiczna natychmiastowa. Rozwija się ona po kilku minutach od kontaktu z alergenem i może objawiać się świądem, kichaniem, łzawieniem oczu, pokrzywką na skórze, bólami brzucha, nudnościami, wymiotami, skurczem krtani, oskrzeli, świszczącym oddechem, czy też dusznością. Co bardzo istotne, wymienione symptomy mają charakter krótkotrwały i ustępują samoistnie po ustaniu kontaktu z alergenem.

W skrajnych przypadkach natychmiastowa reakcja alergiczna może przyjmować postać wstrząsu anafilaktycznego przebiegającego z nagłym spadkiem ciśnienia, trudnościami w oddychaniu i zaburzeniami świadomości. Stan ten stanowi bezpośrednie zagrożenie życia i wymaga natychmiastowej, domięśniowej (w zewnętrzną powierzchnię uda) podaży 0,5 miligrama adrenaliny. Postępowanie to jest również bezwzględnie wskazane u kobiet ciężarnych oraz karmiących piersią.

U 30 do 40% alergików rozwija się tak zwana późna reakcja alergiczna (na przykład przewlekła blokada nosa). W porównaniu do reakcji natychmiastowej trwa o wiele dłużej, jest trudniejsza w leczeniu i wymaga długotrwałej farmakoterapii.

alergie w ciąży

Leczenie alergii w ciąży

Skuteczne leczenie chorób alergicznych u ciężarnych wymaga ścisłej współpracy pomiędzy samą pacjentką, lekarzem ginekologiem oraz alergologiem. W I trymestrze ciąży powinno dążyć się, o ile to oczywiście to możliwe, do terapii niefarmakologicznej. Głównie mowa tu o unikaniu czynników wywołujących lub zaostrzających objawy. Działanie takie łagodzi objawy, poprawia komfort życia bez interwencji farmakologicznych oraz zmniejsza prawdopodobieństwo negatywnego wpływu choroby na stan dziecka i przebieg samej ciąży. Co więcej, u części ciężarnych korzystna może okazać się również pomoc psychologiczna nakierowana na sposoby walki ze stresem (stres może nasilać objawy chorób alergicznych).

Farmakoterapia alergii w okresie ciąży oraz karmienia piersią

Jak już wspominaliśmy w poprzednim akapicie, interwencje niefarmakologiczne stanowią podstawę leczenia chorób alergicznych. U części pacjentek konieczne okazuje się jednak włączenie środków farmakologicznych.

Z dostępnych danych wynika, że większość leków stosowanych w leczeniu chorób alergicznych nie wykazuje szczególnych działań niepożądanych u kobiet w ciąży. Niemniej jednak, środki te nie zostały nigdy przebadane na ciężarnych i należą według FDA do tak zwanej kategorii B lub C. Oznacza to, że mogą być podawane kobietom będącym w ciąży tylko w określonych przypadkach, na wyraźne zalecenie lekarza. Ich samodzielna podaż, nawet jeśli należą do grupy leków sprzedawanych bez recepty, jest niezalecana, a wręcz może być dla matki i jej jeszcze nienarodzonego dziecka niebezpieczna.

Odrębnym zagadnieniem jest prowadzenie w okresie ciąży immunoterapii alergenowej potocznie zwanej odczulaniem. Wydaje się, że jest ona stosunkowo bezpieczna dla ciężarnych (poza przypadkami wstrząsu, które mogą się pojawić podczas IA). W związku z tym zaleca się jej kontynuowanie w tej samej lub mniejszej dawce w trakcie trwania ciąży, o ile rozpoczęto ją wcześniej. Zalecenie to dotyczy wyłącznie IA aeroalergenami, czyli alergenami powietrzopochodnymi.

Podsumowując, choroby alergiczne nie są przeszkodą do posiadania własnego potomstwa. Należy jednak pamiętać, że ich leczenie może być w okresie ciąży utrudnione i wymagać większej uwagi ze strony lekarzy i samej pacjentki.

Bibliografia:
Interna Szczeklika 2018/19

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Skonsultuj się z lekarzem.

Kamil, student VI roku medycyny. Szczególnie zainteresowany tematyką z zakresu medycyny rodzinnej i podstawowej opieki zdrowotnej oraz leczenia bólu. Wzorujący się na dawnym modelu stosowania medycyny, kiedy to lekarze zajmowali się pacjentem w sposób całościowy, udoskonalonym jednak o najbardziej aktualną medyczną wiedzę i nowoczesne metody terapeutyczne.

Komentarze

Odpowiedz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.