Alergiczne zapalenie spojówek u dziecka

Alergiczne zapalenie spojówek to stan zapalny spojówek, czyli cienkich błon pokrywających i chroniących gałkę oczną oraz wewnętrzną powierzchnię powiek wywołany uczuleniem na określone alergeny. Szacuje się, iż schorzenie to jest jedną z najczęstszych chorób alergicznych i występuje u 10 do 50% populacji i w głównej mierze dotyczy dzieci i osób młodych. W odniesieniu do naszego kraju, według różnych statystyk na AZS cierpi 19,2% dzieci oraz 15,8% dorosłych. Zatem, jak objawia się alergiczne zapalenie spojówek u dzieci? Jak postępować w przypadku pojawienia się objawów? Jakie są formy leczenia alergicznego zapalenie spojówek?

Czym jest alergiczne zapalenie spojówek?

Alergiczne zapalenie spojówek jest schorzeniem zaliczanym do chorób atopowych. Podobnie jak astma oskrzelowa, atopowe zapalenie skóry, czy też katar sienny. U jego podłoża leży nieprawidłowa odpowiedź immunologiczna na małe dawki alergenów, które u osób zdrowych nie wywołują żadnej reakcji organizmu. Wbrew obiegowej opinii niektórych rodziców, AZS nie jest chorobą zaraźliwą. W około 50% przypadków alergiczne zapalenie spojówek współwystępuje z innych schorzeniami atopowymi. Głównie alergicznym nieżytem nosa. Co więcej, choroba ta może być jednym z etapów tak zwanego marszu alergicznego i o wiele lat wyprzedzać wystąpienie astmy oskrzelowej.

alergiczne zapalenie spojówek u dziecka

Istnieje wiele klasyfikacji alergicznego zapalenia spojówek. Spośród nich największą popularnością wśród lekarzy cieszy się podział uwzględniający czas trwania objawów. Zgodnie z tą klasyfikacją wyróżniamy:

  • Ostre alergiczne zapalenie spojówek. Objawy trwają zazwyczaj 24 do 48 godzin i pojawiają się w krótkim czasie po kontakcie z uczulającym alergenem (na przykład sierścią kota).
  • Okresowe alergiczne zapalenie spojówek. Objawy występują sezonowo i powtarzają się zazwyczaj każdego roku. Ich pojawienie się jest najczęściej ściśle skorelowane z czasem pylenia określonych roślin (alergeny zewnątrzpochodne).
  • Przetrwałe alergiczne zapalenie spojówek . Objawy towarzyszą choremu przez cały rok i są przeważnie mniej nasilone niż w zapaleniu ostrym i okresowym. Występowanie zapalenia jest związane ze stałym narażeniem na alergeny wewnątrzpochodne. Na przykład roztocza kurzu domowego, sierść zwierząt domowych, czy też zarodniki pleśni.

Alergiczne zapalenie spojówek u dzieci – jak się objawia?

Alergiczne zapalenie spojówek u dzieci może mieć bardzo zróżnicowany przebieg – od łagodnego po zagrażający utratą wzroku (ciężkie zapalenie spojówek oraz rogówki). W większości przypadków przebieg jest jednak typowy (zespół czerwonego oka) i charakteryzują się następującymi objawami:

  • Świąd i pieczenie oczu – jest to najbardziej charakterystyczny objaw AZS. Brak jego występowania pozwala sądzić, iż objawy podawane przez pacjenta są wywołane inną chorobą. Na przykład zakażeniem lub tak zwanym zespołem suchego oka. Co warte jeszcze zaznaczenia, badanie ankietowe prowadzone wśród uczniów w wieku 12-19 lat wykazało, iż świąd oczu występował chociaż raz w ciągu ostatniego roku u 41,4% respondentów (u 20,7% więcej niż 4 razy).
  • Zaczerwienie oka oraz jego okolic – objaw ten jest związany z silnym przekrwieniem spojówek oraz pocieraniem oka przez chorego.
  • Opuchlizna spojówek – w przypadku ostrego zapalenia spojówek pacjent może mieć problem z otwarciem oczu.
  • Silne łzawienie – alergicznemu zapaleniu spojówek towarzyszy zazwyczaj wzmożona produkcja łez.
  • Kichanie oraz wodnisty katar – objawy te występują u około 90% pacjentów z ostrym zapaleniem spojówek i świadczą o współwystępowaniu alergicznego nieżytu nosa.

Co warte zaznaczenia, w przypadku całorocznego alergiczne zapalenia spojówek objawy są zazwyczaj mniej nasilone. Pacjent odczuwa najczęściej lekkie swędzenie i pieczenie, a jego oczy sprawiają wrażenie zmęczonych.

Alergiczne zapalenie spojówek u dzieci – leczenie

Podstawowym sposobem zapobiegania i leczenia alergicznego zapalenia spojówek jest unikanie narażenia na drażniące alergeny. W wielu przypadkach ulgę przynosi również regularne przemywanie oczu roztworem soli fizjologicznej. W części przypadków konieczne jest jednak wdrożenie farmakoterapii. Spośród leków o udowodnionym działaniu można wymienić podawane bezpośrednio do worka spojówkowego leki obkurczające naczynia. Nie powinno stosować się ich dłużej niż 2 tygodnie. Wskazane są też leki przeciwhistaminowe. W wybranych przypadkach lekarze sięgające również po krople zawierające glikokortykosteroidy. Formy doustne i dooskrzelowe (inhalatory) są stosowane u pacjentów, u których AZS współwystępuje z alergicznym nieżytem nosa lub astmą. Co warte zaznaczenia, brak poprawy po 2-3 tygodniach leczenia jest wskazaniem do konsultacji okulistycznej.

Jedynym przyczynowym sposobem leczenia alergicznego zapalenie spojówek jest immunoterapia (potoczne zwana odczulaniem). Postępowanie takie może być zaproponowane jedynie pacjentom, u których udało się udowodnić bezpośredni związek pomiędzy narażeniem na konkretny alergen a występowaniem objawów. Immunoterapia trwa około 2-3 lata i powinna być prowadzona przez specjalistę alergologa.

Słowem zakończenia, alergiczne zapalenie spojówek jest schorzeniem bardzo powszechnym szczególnie w populacji pediatrycznej. W większości przypadków jego objawy udaje się kontrolować za pomocą dostępnych leków lub całkowicie je wyeliminować odczulając pacjenta.

Bibliografia:
Pediatria pod redakcją Wandy Kawalec.
Alergiczne zapalenie spojówek – dr n. med. Arleta Waszczykowska, prof. nadzw. dr hab. n. med. Piotr Jurowski.
Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Skonsultuj się z lekarzem.

Kamil, student VI roku medycyny. Szczególnie zainteresowany tematyką z zakresu medycyny rodzinnej i podstawowej opieki zdrowotnej oraz leczenia bólu. Wzorujący się na dawnym modelu stosowania medycyny, kiedy to lekarze zajmowali się pacjentem w sposób całościowy, udoskonalonym jednak o najbardziej aktualną medyczną wiedzę i nowoczesne metody terapeutyczne.

Komentarze

Odpowiedz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.