Alergia kontaktowa u dziecka – objawy i leczenie

Alergeny kontaktowe oddziałują na składowe układu immunologicznego, wskutek czego dochodzi do powstania na skórze charakterystycznych zaczerwienionych i swędzących zmian. Coraz częściej choroby alergiczne dotykają już najmłodszych osobników, dla których potrafią być szczególnie nieprzyjemne i dokuczliwe. Pragnąc zgłębić nieco ten temat w poniższym artykule odpowiadamy, czym jest alergia kontaktowa u dziecka, jakie są jej objawy, co najczęściej uczula, a także jak wygląda jej diagnostyka i leczenie.

Czym jest alergia kontaktowa u dziecka?

Alergia kontaktowa u dziecka jest reakcją miejscową na działanie alergenu, zwykle niedającą objawów ogólnoustrojowych np. z układu pokarmowego lub oddechowego. Charakterystyczne zmiany alergiczne pojawiają się na skórze, ale nie zawsze dokładnie w miejscu jej kontaktu z uczulającą substancją. Mówiąc jednak szerzej, pod pojęciem alergii kontaktowej kryje się nie jedna choroba, takie jednostki chorobowe jak: alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, alergiczny wyprysk kontaktowy, pokrzywka kontaktowa, alergiczne kontaktowe zapalenie jamy ustnej, spojówek czy pochwy.

alergia kontaktowa u dziecka

Jak może objawiać się alergia kontaktowa u dziecka?

U podłoża najczęściej stwierdzanych reakcji kontaktowych u najmłodszych, alergicznego kontaktowego zapalenia skóry oraz alergicznego wyprysku kontaktowego, leży inny typ reakcji immunologicznej niż ma to miejsce w przypadku alergii na niektóre pokarmy i pyłki. Chodzi tu o tzw. reakcję opóźnioną, rozwijającą się dopiero po upływie 24-48h od kontaktu z alergenem, dlatego charakterystyczne objawy rozwijają się po tym czasie.

Alergiczny wyprysk kontaktowy objawia się w postaci różnorodnych zmian skórnych. Podstawowym wykwitem jest tu grudka przekształcająca się następnie w pęcherzyk, który rozdrapany pod wpływem odczuwania przez malucha uporczywego świądu zmienia się w nadżerkę z czasem pokrywającą się strupem.

Wykwity w przebiegu alergii kontaktowej lokalizują się na podłożu rumieniowym, mogą się ze sobą zlewać, jednak są wyraźnie odgraniczone od zdrowej skóry. Pojawiają się one zazwyczaj w miejscach kontaktu z substancją alergizującą i towarzyszy im uporczywy świąd. Podczas okresu gojenia można zauważyć złuszczanie się naskórka w miejscach, które obejmowały zmiany, natomiast w przebiegu przewlekłych procesów alergicznych następuje jego pogrubienie w tych obszarach skóry, co może prowadzić do powstawania niekiedy bardzo bolesnych pęknięć.

Alergeny kontaktowe – co najczęściej uczula?

Do najczęściej uczulających dzieci substancji należą składniki kosmetyków. Wśród nich można wymienić m.in.:

  • substancje zapachowe – alkohol benzylowy, alkohol amylocynamonowy, benzoesan benzylu, butylofenyl, cytral, limonen, karboksyaldehyd
  • konserwanty – izotiazoliny, kwas benzoesowy, parabeny,
  • detergenty – SLS, SLES
  • sztuczne barwniki – koszenila, P-fenylodiamina (PPD), żółcień pomarańczowa
  • substancje pochodzenia naturalnego – propolis, ekstrakt z mango, skrzypu polnego, arniki górskiej, lawendy wąskolistnej, olejki eteryczne.

Oprócz nich często można zaobserwować również reakcje skórne po kontakcie z niklem (głównie u młodych kobiet), chromem, kobaltem czyneomecyną.

Jak wygląda u dzieci diagnostyka alergii kontaktowej?

Samo rozpoznanie alergii kontaktowej u dziecka opiera się na dodatnim wywiadzie w kierunku ekspozycji (kontaktu) dziecka na alergeny kontaktowe oraz na obecności charakterystycznych zmian skórnych. Zidentyfikowanie konkretnych substancji wywołujących dane reakcje wymaga natomiast przeprowadzenia tzw. naskórkowych testów płatkowych.

Badanie to wykonywane jest najczęściej w szpitalu i polega na nałożeniu na skórę dziecka (najczęściej na plecach) hipoalergicznego plastra ze specjalnymi komorami zawierającymi testowane alergeny. Taki plaster pozostaje przyklejony do skóry przez dwie doby, po czym zostaje odklejony, aby ocenić wyniki. Robi się to w dniu zdjęcia, a następnie w czwartej i piątej dobie (czasem również po tygodniu). Na podstawie obecności reakcji alergicznych w konkretnych miejscach odpowiadających położeniu komór z substancjami, określa się, na które z nich pacjent ma uczulenie. Standardowe testy oceniają reakcję na 20 najpopularniejszych alergenów, a sam proces diagnostyczny jest dość prosty i co ważne wiarygodny.

Leczenie alergii kontaktowej u dziecka

Podstawą leczenia chorób alergicznych jest także w tym przypadku unikanie kontaktu z alergenem wywołującym niepożądane reakcje. Dodatkowo stosuje się tutaj miejscowe preparaty o działaniu przeciwalergicznym oraz przeciwzapalnym. Wprowadzane do terapii leki powinny być odpowiednio dobrane z uwzględnieniem ich siły działania względem stanu klinicznego oraz wieku dziecka. Oprócz tego niezwykle ważna jest staranna i systematyczna pielęgnacja skóry malucha (szczególnie przy współistniejącym atopowym zapaleniu skóry) za pomocą właściwie dobranych kosmetyków. Najlepiej stosować w tym celu produkty nawilżające i natłuszczające (emolienty) o neutralnym pH, bez substancji konserwujących oraz bez dodatku barwników i substancji zapachowych.

W przypadku wystąpienia u dziecka alergii kontaktowej należy liczyć się z tym, że niestety nie jest to choroba, którą da się wyleczyć całkowicie. Aktualnie dostępne metody terapeutyczne pozwalają w znaczącym stopniu złagodzić dolegliwości i wyciszyć stan zapalny skóry, ale ponowny kontakt z alergenem może sprawić, że powrócą one znowu.

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Skonsultuj się z lekarzem.

Nina, studentka ostatniego roku kierunku lekarskiego, szczególnie zainteresowana tematyką onkologii, badań obrazowych oraz radiologii pediatrycznej. Pisaniem artykułów o tematyce medycznej zajmuję się, aby poszerzać wiedzę i świadomość pacjentów dotyczącą chorób, z którymi mogą się kiedyś zmierzyć lub też właśnie z nimi walczą, ponieważ wierzę, że największe efekty przynosi terapia oparta na partnerstwie. Wyedukowany pacjent lepiej potrafi dbać o swoje zdrowie oraz często dzięki odpowiedniej wiedzy zgłasza się do lekarza już na wczesnym etapie choroby.Wtedy też lepiej rozumie on samą istotę choroby, a dzięki wzajemnej współpracy lekarz i pacjent wspólnie mogą opracować najlepszy plan działania, gdyż właśnie taka relacja przynosi zwykle najlepsze efekty.

Komentarze

Odpowiedz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.