8 najczęstszych pytań o autyzm. Odpowiada psycholog

Zaburzenia ze spektrum autyzmu należą obecnie do najczęściej diagnozowanych problemów rozwojowych. Według różnych szacunków, autyzm występuje u więcej niż 1 na 100 osób i liczba przypadków ciągle rośnie.

Kiedy można zdiagnozować u dziecka autyzm? I kto może to zrobić?

Żeby zdiagnozować autyzm, muszą być spełnione określone kryteria diagnostyczne. Nieprawidłowości w rozwoju dziecka pojawiają się już w pierwszych 36 miesiącach jego życia (przed 3 rokiem). Diagnozy dokonuje zespół specjalistów, w skład którego wchodzą: lekarz psychiatra, psycholog, logopeda i/lub pedagog specjalny. Bardzo ważne jest, żeby nieprawidłowości zostały wykryte odpowiednio wcześnie – to zależy od czujności i wiedzy rodzica, pediatry, nauczycieli z przedszkoli i żłobków. To zdecydowanie skraca czas reakcji między diagnozą a wczesną interwencją terapeutyczną. Wczesna diagnoza to wczesna terapia i większa szansa na poprawę funkcjonowania dziecka.

Mówimy, że autyzm to stan, a nie choroba. W czym tkwi różnica?

Definicja medyczna opisuję chorobę jako coś wywołanego przez konkretną przyczynę – mającego pewną dynamikę przebiegu. W przypadku autyzmu nadal jesteśmy na etapie „zgadywania” w kwestii etiologii (przyczyn), a sam przebieg jest trudny do sprecyzowania. Dlatego najbardziej trafne jest określenie autyzmu jako zaburzenia i to należącego do zaburzeń neurorozwojowych (zaburzeń psychicznych charakterystycznych dla wieku rozwojowego). Są to zaburzenia obejmujące szereg nieprawidłowości, które mogą dotyczyć rozwoju ruchowego, intelektualnego i społecznego. W przypadku zaburzeń ze spektrum autyzmu (ASD) mamy do czynienia z nieprawidłowościami w trzech sferach rozwoju dziecka tzw. „triady autystycznej”.

autyzm

Jakie są pierwsze objawy?

Do niepokojących objawów w zachowaniu dziecka zalicza się m.in. izolowanie się od otoczenia, brak chęci do przebywania i zabaw z innymi dziećmi, unikanie kontaktu wzrokowego. Występuje również silne wrażenie, że dziecko woli kontakt z przedmiotami niż z ludźmi oraz brak reakcji na imię. Ponadto: uboga, słabo rozbudowana, powtarzająca się zabawa, „dziwne” zachowania jak uporczywa chęć wprawiania w ruch obrotowy przedmiotów, zaburzony, opóźniony rozwój mowy i wiele innych trudności.

Czy autyzm może się objawiać w nietypowy sposób?

Myślę, że określenia „typowe objawy autystyczne”, „nietypowe objawy autystyczne” w przypadku autyzmu nie są do końca trafne. Faktycznie diagnozując osobę, posługujemy się ściśle określonymi kryteriami diagnostycznymi, co mogłoby sugerować, że można mówić o pewnej typowości dotyczącej objawów, ale moim zdaniem jest to duże uproszczenie. Każde dziecko z tą samą diagnozą – diagnozą autyzmu – jest indywidualnością. Utrudnieniem jest również to, że są to nieprawidłowości jakościowe, czyli takie, których nie da się umieścić w sztywnej ramie. Autyzm u każdego dziecka może objawiać się rożnie, to co je łączy to to, że występujące trudności dotyczą trzech sfer : szeroko rozumianej komunikacji, interakcji społecznych, stereotypowych zachowań, zainteresowań, aktywności.

Jakie są największe mity krążące wokół autyzmu?

Jest wiele mitów dotyczących autyzmu, mam wrażenie że im więcej o nim mówimy, tym więcej ich powstaje. Do najczęstszych należy ten, że autyzm jest równoznaczny z niepełnosprawnością intelektualną – jest mnóstwo osób u których zdiagnozowano autyzm, a ich intelekt jest w normie lub nawet powyżej przeciętnej. Kolejny mit jest taki, że osoby z autyzmem są agresywne lub autoagresywne. Takie zachowania mogą się pojawiać, lecz bardzo niesprawiedliwe – a wręcz krzywdzące – jest stwierdzenie, że każda osoba z autyzmem zachowuje się w sposób niebezpieczny dla siebie, czy otoczenia. Zachowania autoagresywne i agresywne pojawiają się u niektórych dzieci, lecz zazwyczaj jest to wynik narastającej frustracji z powodu trudności w komunikacji lub różnych dolegliwości powiązanych z zaburzeniami sensorycznymi itd. Kolejnym mitem jest to, że osoby z autyzmem nie czują i nie okazują uczuć – nieprawda, kolejne stwierdzenie bardzo krzywdzące. Sfera emocji u osób z autyzmem jest dość mocno zaburzona, okazywanie i odczytywanie emocji bywa dla nich trudne, lecz czują, kochają, pragną czasami może nawet bardziej niż nam się wydaje.

Czy autyzm można wyleczyć?

Każde dziecko z autyzmem jest inne, dlatego nasilenie objawów oraz różne trudności współwystępujące np. epilepsja, zaburzenia integracji sensorycznej, nietolerancje pokarmowe, niepełnosprawność intelektualna i wiele innych mają znaczny wpływ na powodzenie i postęp w terapii dziecka. Dobrze dobrana i odpowiednio wcześnie rozpoczęta terapia mogą znacznie osłabić objawy autyzmu, poprawić funkcjonowanie dziecka i sprawić, że trudności będą bardzo dyskretne. Niemniej jednak autyzm jest zaburzeniem na całe życie.

Co można osiągnąć dzięki terapii?

Dzięki terapii można osiągnąć bardzo dużo, jednak jest to zależne od wielu czynników. Między innymi od wieku rozpoczęcia interwencji terapeutycznej dziecka, nasilenia objawów oraz trudności współwystępujących (niepełnosprawności intelektualnej, epilepsji, nietolerancji pokarmowych, nasilenia zaburzeń sensorycznych, zaburzeń uwagi i koncentracji itp.) odpowiednio dobranej terapii i wielu innych czynników. U niektórych dzieci terapią jesteśmy w stanie poprawić funkcjonowanie na tyle, że objawy autyzmu stają się bardzo subtelne.

Jaka jest prawda dotycząca przyczyn autyzmu? Skąd tak wielki wzrost diagnozowanych przypadków?

Na obecny wzrost dzieci z diagnozą autyzmu ma wpływ m.in. świadomość i duża wiedza dotycząca zaburzeń ze spektrum autyzmu, jak również dysponowanie znacznie lepszymi narzędziami diagnostycznymi. Nie znajdziemy konkretnej odpowiedzi dotyczącej przyczyn autyzmu. Zakłada się, że jest ich bardzo wiele – natomiast to, w jakim stopniu mają one wpływ na pojawienie się trudności u dziecka, nie jest do końca znane.

Na pytania sosrodzice.pl odpowiedziała: mgr Magdalena Niemczyk –  psycholog (specjalność: psychologia kliniczna) i pedagog. Uczestniczka licznych szkoleń z zakresu diagnozy i terapii dzieci i młodzieży z zaburzeniami rozwojowymi. Ukończyła kurs Terapii Poznawczo-Behawioralnej Dzieci i Młodzieży . W Fundacji PROMITIS pracuje jako psycholog i terapeuta, prowadzi zajęcia indywidualne i grupowe dla dzieci z zaburzeniami ze spektrum autyzmu oraz poradnictwo psychologiczne dla ich rodzin. Zajmuje się diagnozą dzieci i młodzieży oraz osób dorosłych w kierunku całościowych zaburzeń rozwoju. Prowadzi również Treningi Umiejętności Społecznych dla dzieci i młodzieży z Zespołem Aspergera.

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Skonsultuj się z lekarzem.

Jesteśmy tu dla Ciebie. Podejmujemy tematy, które dla nas, Rodziców, są ważne. Miło nam Ciebie gościć na naszej stronie! :) Pozostaw ślad po sobie w komentarzu! Jeśli prowadzisz bloga, chętnie Cię odwiedzimy! :)

Komentarze

Odpowiedz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

    Polecane tematy